تعلیم و تربیت استثنایی

تعلیم و تربیت استثنایی

تعلیم و تربیت استثنایی سال سیزدهم 1392 شماره 7 (پیاپی 120)

مقالات

۱.

اثربخشی معلمان کلاس های عادی بر فرایند آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه و عوامل مؤثر بر آن

کلید واژه ها: آموزشدانش آموزان با نیازهای ویژهکلاس های عادی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۲ تعداد دانلود : ۳۲۵
نیازهای ویژه به صورت اختلالات رفتاری- روانی، نارسایی های یادگیری و ناتوانی های جسمانی بر فرایند آموزش دانش آموزان اثر دارند. هدف از اجرای این پژوهش، تعیین اثربخشی معلمان کلاس های عادی بر فرایند آموزشی دانش آموزان با نیازهای ویژه و عوامل مؤثر بر آن می باشد. این پژوهش با رویکرد کیفی ، با استفاده از مصاحبه های بحث گروهی متمرکز با 10 معلم، 10 دانش آموز با نیازهای ویژه و 8 نفر از والدین کودکان با نیازهای ویژه انجام شده است. روش نمونه گیری مبتنی بر هدف تا رسیدن به اشباع داده ها بوده است. مصاحبه ها ضبط و نوشته شده و سپس تجزیه و تحلیل شده اند. تجزیه و تحلیل داده ها منجر به ظهور مفاهیمی از اوصاف اثربخشی معلم چون اثرگذار ابدی، امنیت دهنده، تغییر دهنده مسیر زندگی شد. به عنوان عوامل تأثیرگذار سه عامل: الف- شناخت کامل معلم از نقش های خود در رابطه با این دانش آموزان ب- شناخت معلم از نیازهای ویژه دانش آموزان ج- درک موقعیت مناسب، نیز در فرایند آموزش این دانش آموزان تعیین گردید. یکی از بهترین حمایت ها از آموزش همگانی و پاسخ دهی به نیازهای ویژه رو به گسترش دانش آموزان، حمایت از معلمان کلاس های عادی و تقویت آنان به عنوان یک عنصر مهم در فرایند آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه جهت مدیریت بر سه عامل تأثیرگذار ذکر شده بر آن می باشد.
۲.

بررسی میزان شیوعِ انواع زورگویی در مدارس راهنمایی شهرستان یزد از دیدگاه دبیران

کلید واژه ها: دانش آموزانزورگویی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷۷ تعداد دانلود : ۲۳۵
هدفِ اصلی این پژوهش، بررسی میزان شیوع انواع زورگویی در مدارس راهنمایی از دیدگاه دبیران بود. تعداد 416 نفر از دبیران شاغل در این بخش (200 نفر دبیر مرد و 216 نفر دبیر زن) به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و در نظر سنجی شرکت کردند. برای سنجش میزان انواع زورگویی از پرسشنامه 15 گویه ای محقّق ساخته استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون مجذور کا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که بالاترین میزان وقوع زورگویی در پسران، به ترتیب برای لقب دادن (43 درصد)، مسخره کردن (42 درصد)، فحش دادن (36 درصد) و لگد زدن (34 درصد) می باشد. در دختران نیز بالاترین میزان زورگویی متعلّق به مسخره کردن دیگران بود (9/26 درصد). در مقایسه ی بین پسران و دختران، مشخص شد که پسران در اکثریت انواع زورگویی، به جز شایعه پراکنی، محروم کردن دیگران از حضور در گروه و به هم زدن دوستی ها، تفاوت معناداری با دختران دارند. بر این اساس، پسران بیش از دختران انواع زورگویی های مربوط به طبقه بندی های سه گانه را مرتکب می شوند. از آنجایی که این پژوهش نشان می دهد که انواع زورگویی به ویژه زورگویی های کلامی در مدارس راهنمایی شایع است. مدارس باید از طریق اجرای برنامه های ضد زورگویی، میزان آن را کاهش دهند.
۳.

بررسی کاربرد تصویر در آموزش ویژه

کلید واژه ها: انواع تصویرعملکرد تصویرفرایند شناختی تصویر

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴۸ تعداد دانلود : ۱۸۲
امروزه کاربرد انواع قالب های تصویر و دستورالعمل استفاده از آنها برای تاثیر بیشتر روند یادگیری به طور گسترده ای روبه افزایش است. تصاویری که به خوبی انتخاب یا طراحی شده باشند باعث افزایش عملکرد شناختی یادگیرندگان می شود. کاربرد تصویر در آموزش ویژه بیشتر قابل توجه است. بررسی های اخیر در قالب های چندرسانه ای و فن آوری های جدید به دنبال تحلیل دلیل مکانی، زمانی، مخاطب شناسی و میزان به کارگیری تصویر در امرتسهیل سازی آموزش هستند. هدف از این مقاله نیز اهتمام برگشودن راهی در مستند سازی فراوانی، تنوع و ملاحظات تصاویری است که درانواع ارائه متون نوشتاری و کتب به کار می رود و توضیح چالش های یادگیرندگانی است که با ارائه مطالب چند وجهی(کلمات و تصاویر) مواجه می شوند. به همین جهت ابتدا پس از تعریف تصویر و ماهیت آن به معرفی انواع تصویروعملکردهای آن پرداخته و درادامه فرایند شناختی تصویر در یادگیری مرور می شود.
۴.

شناخت اجتماعی در کودکان و نوجوانان نشانگان داون

کلید واژه ها: نظریه ذهنشناخت اجتماعیکودکان و نوجوانان با نشانگان داون

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۴ تعداد دانلود : ۱۸۷
شناخت اجتماعی به چگونگی درک کودکان از دیدگاه، احساس، اندیشه ها، نیت ها و انگیزش های خود و دیگران و اینکه درباره روابط اجتماعی چطور فکر می کنند، اشاره دارد. فرایند های شناخت اجتماعی، فرد را در پیش بینی رفتار دیگران، کنترل خود و در نتیجه تنظیم تعامل اجتماعی توانا می سازد. ازسوی دیگر، پژوهش ها نشان داده است، کارکرد کودکان و نوجوانان نشانگان داون در پاسخگویی به تکالیف نظریه ذهن به عنوان آخرین روند پژوهشی درباره تحول شناخت اجتماعی، ضعیف تر از همسالان عادی است، این درحالی است که در سال های اخیر با گسترش تعریف کم توانی ذهنی در زمینه ی""کفایت اجتماعی ""و""مهارت های بین فردی""، هدف از آموزش این کودکان و نوجوانان، آماده نمودن آن ها برای انجام فعالیت های روزمره ی زندگی ، پذیرش مسؤولیت های فردی و اجتماعی و آموزش حرفه ای خاص متناسب با توانایی، استعداد و علاقه آن ها درنظر گرفته شده است. با این حال موفقیت کودکان و نوجوانان نشانگان داون، بدون دارا بودن توانایی های شناخت اجتماعی بعید به نظر می رسد. این مقاله تلاش دارد تا ضمن تبیین مفهوم شناخت اجتماعی و بررسی کارکردهای آن، به مرور پژوهش های صورت گرفته در حوزه شناخت اجتماعی کودکان و نوجوانان نشانگان داون پرداخته و در نهایت برخی از مهم ترین عوامل موثر در رشد شناخت اجتماعی این گروه از کودکان و نوجوانان را شناسایی و معرفی نماید.
۵.

روایی همزمان نسخه نوین هوش آزمای تهران- استانفورد - بینه و نسخه دوم مقیاس هوشی وکسلر کودکان در کودکان ناتوان یادگیری

کلید واژه ها: ویژگی های روان سنجیروایی همزماننسخه نوین هوش آزمای تهران- استانفورد- بینهنسخه دوم مقیاس هوشی وکسلر کودکان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷۵ تعداد دانلود : ۲۸۰
در این پژوهش به بررسی « روایی همزمان نسخه نوین هوش آزمای تهران- استانفورد- بینه و نسخه دوم مقیاس هوشی وکسلر کودکان » پرداخته شده است و سؤال اصلی بدین صورت مطرح گردید که به چه میزان نسخه نوین هوش آزمای تهران- استانفورد- بینه و نسخه دوم مقیاس هوشی وکسلر کودکان در دانش آموزان ناتوان یادگیری دارای روایی همزمان است؟ از آنجایی که روایی همزمان از ویژگی های روان سنجی محسوب می گردد، می توان روش پژوهش حاضر را بهره گیری از فن آوری روان سنجی در حیطه پژوهش های روش شناختی محسوب نمود.جامعه آماری پژوهش حاضر را تمامی دانش آموزان ناتوان یادگیری مراجعه کننده به مراکز آموزشی و توان بخشی مشکلات ویژه یادگیر ی سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور تشکیل می دهند که با استفاده از روش هدفمند، تعداد 298نفر از دانش آموزان دوره ابتدایی که در سال تحصیلی 92-1391 به مراکز فوق مراجعه نموده و تشخیص اولیه ناتوان یادگیری گرفته اند ، به عنوان نمونه انتخاب شدند. پس از آن، نسخه نوین هوش آزمای تهران- استانفورد- بینه و نسخه دوم مقیاس هوشی وکسلر کودکان در راستای تدوین نیمرخ شناختی اجرا گردید وبه تعیین روایی همزمان دو نسخه مزبور پرداخته شد. با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون مشاهده شد که بین هوشبهر کل دانش آموزان ناتوان یادگیری با دو مقیاس مذکور، روایی همزمان مشاهده می شود.
۶.

برنامه ی درسی مبتنی بر گردش علمی مجازی ( VFT ): توسعه ی فرصت های شغلی برای دانش آموزان با ناتوانی

کلید واژه ها: فرصت های شغلیگردش علمی مجازیدانش آموزان با ناتوانی .

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۱ تعداد دانلود : ۱۵۱
تغییرات زیادی در کشور ما اتفاق افتاده است. فن آوری بر کارگاه ها تأثیر دارد و جمعیت چهره ی کارگاه ها، جوامع و محیط های کار را تغییر داده است و جهانی شدن انتظارات بیشتری را از کارگران و بازار کار دارد. معلّمان و کارفرمایان برای اینکه یادگیرندگان را برای ایفای نقش های جدید در کارگاه ها آماده کنند، با چالش های زیادی روبرو بودند. این مقاله، به بررسی نظام آموزش و پرورش آمریکا و این که چگونه این سیستم می تواند نیازهای کارگاه های قرن21 را بهتر مهیا سازد می پردازد. برای بخش خصوصی و دولتی چالش هایی نظیر اصلاح پیامدهای آموزشی در سطوح اولیه و پیشرفته و توسعه ی فرصت های مؤثر و عادی برای توسعه ی شغلی وجود دارد. زمان برنامه ریزی، گردش علمی برای نیروی کار، تجارب یادگیری با ارزشی را در زمینه جستجوی شغلی به همراه دارد و می تواند مزایا و فواید پیش بینی نشده ی زیادی به همراه داشته باشد. به عنوان مثال برنامه ی کلاسی به موقعیت دنیای واقعی ربط داده می شود. گردش علمی افراد با ناتوانی، برای دانش آموزان و معلّمان مباحثی به وجود می آورد که شامل مباحث مدیریت رفتاری، بحث فرآیندها و موضوع آمادگی می باشد. گردش علمی مجازی یکی از ابزارهای شناسایی شغلی است که می تواند بوسیله فن آوری ارتقا یابد. فن آوری در 10سال اخیر توان بالقوه ای را به ما داده و باعث ایجاد تغییراتی عظیم در آموزش و تربیت نیروی کار شده است. برای بهبود و اثربخشی و مؤثر بودن یادگیری معلّم در موقعیت کلاسی می تواند از توسعه ی گردش علمی مجازی که مبنی بر معرفی شغلی بر صفحات وب است، استفاده کند. می تواند جوابگوی نیازهای آموزشی ویژه، برنامه درسی آماده سازی نیروی کار با نیاز های ویژه ی یادگیرندگان خاص باشد و گردش علمی مجازی را به عنوان یک راه مفید به معلّمان و دانش آموزان پیشنهاد می کند در این مقاله مراحل کلی و مراحل عمومی یک گردش علمی مجازی مبتنی بر برنامه ی درسی آمده است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۱۰۳