مجتمع آموزش عالی قم

مجتمع آموزش عالی قم

مجله مجتمع آموزش عالی قم 1381 شماره 15

مقالات

۱.

کارکردهای مدیریت در جامعه اسلامی

کلید واژه ها: تعهدمدیریتتخصصمسئودیتوا قع بینیوظیفه شنا سینظام طبیعتمصالح و مفاسدمراقبت

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی مدیریت
  2. حوزه‌های تخصصی مدیریت تئوری های مدیریت کلیات
تعداد بازدید : ۹۴۳ تعداد دانلود : ۵۲۸
مدیریت نوعی مسئولیت فراتر از مسئولیت های عمومی و اجتماعی است. مدیریت دخالت در مصالح و مفاسد دیگران و به نوعی تصرف در خواسته ها بلکه خرد و اندیشه آنان است. بسیاری ازآفات اعم از خیر و شر به طورکامل در مدیریت ها نمایان می شود. از آن جا که تعارض در منافع و مضرات در قلمرو مدیریت بسیار حساس و زمینه ساز ظهورآ فات درونی است، مدیریت صحیح، باید همراه با شرایط و ویژگی هایی باشد تا مدیر گرفتار خسارت مادی و معنوی نشود و از آن جا که التزام عملی به همه لوازم عقلی و شرعی برای مدیر یک مجموعه، کار آسانی نیست، واقع بینی و واقع نگری در نظام هستی و به تعبیری جهان بینی به عنوان زیربنای اساسی برای ویژگی های مدیریت موفق و وسیله آسان شدن کار، مورد توجه می باشد. بر همین اساس است که کارکرد مدیران با شاخصه های مخصوصی که در موفقیت آنان مؤثر است سامان می پذیرد. در این مقاله به موارد عمده ای از آن ها اشاره شده است.
۲.

بررسی عواملی مرتبط با انگیزش یادگیری دانشجو یان د انشگاه تهران

کلید واژه ها: یادگیریانگیزشنظریه فرایندی انگیزشنظریه هایی مبتنی بر تقویتآینده شغلیمحیط دانشگاهمفید بودن مطالب درسیعلاقه مندی به تحصیلتوانایی عملی و مهارترقابت تحصیلیمدل سنتی انگیزشمدل منابع انسانیمدل روابط انسانینظریه های محتوایی انگیزه

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی مدیریت
  2. حوزه‌های تخصصی مدیریت مدیریت منابع انسانی رفتار سازمانی
تعداد بازدید : ۲۲۶۰ تعداد دانلود : ۱۶۷۹
هدف این تحقیق تعیین میزان انگیزش یادگیری دانشجویان دانشگاه تهران و عوامل مرتبط با آن از طریق متغیرهای مستقل مانند انگیزش، یادگیری، شرایط محیطی، محتوای آموزشی، رقابت تحصیلی، مفید بودن مطالب درسی، و توانایی علمی و مهارتی می باشد، که با بررسی توصیفی مبتنی بر همبستگی و با استفاده از فنون آمار استنباطی انجا م گردیده و نتایج زیر حاصل آن می باشد: ا- دانشجویان دانشگاه تهران به رشته تحصیلی خود علاقه مند بوده و روحیه یادگیری در آن ها وجود دارد 2- بهبود شرایط محیطی، یادگیری دانشجویان را افزا یش داده و رقابت تحصیلی آن ها را برمی انگیزاند، در حالی که این وضعیت در حال حاضر توسط آن ها احساس نمی شود 3- محتوای درس ها به یادگیری دانشجویان کمک می نماید، در حالی که عدم انطباق درس ها با نیازهای آنان از میزان یادگیری آن ها می کاهد 4- دانشجویان از تدریس استادان مجرب برانگیخته می شوند و این امر یادگیری آن ها را افزایش می دهد.
۳.

نگرش اقتضای استراتژیک:نگرش مطلوب خط مشی گذاری د ر نظام اداری

کلید واژه ها: خط مشیخط مشی گذاری مطلوبتجزیه و تحلیل خط مشیارزیابی خط مشینگرش خط مشی گذاریالگوی خط مشی گذارینگرش ا قتضای استراتژیکنظام ا داریپرورش خط مشی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۱۲ تعداد دانلود : ۸۸۵
ر ادبیات مدیریت امروز بر اهمیت خط مشی به عنوان الگوی رفتاری سازمان های دولتی و به طور مشخص نظام اداری، تأکید شده است. از آن جا که حیات مؤثر نظام اداری در گرو "اثربخشی " این الگوی رفتاری است، به این معنا که باید خط مشی های مطلوبی طراحی و اجرا شود که به عملکرد مؤثر نظام اداری منجر شود، این مقاله ابتدا به تبیین مفهوم "مطلوب " در فرایند خط مشی گذاری، و از این منظر به تجزیه و تحلیل و ارزیابی خط مشی پرداخته است. سپس با بررسی ادبیات موجود سعی کرده است نگرش ها و الگوهای خط مشی گذاری را معرفی کند و با توجه به هدف مقاله، مبانی فکری نگرش اقتضای استراتژیک را تبیین نماید. نویسنده با نتیجه گیری از مباحث، نگرش اقتضای استراتژیک را به عنوان نگرش مطلوب خط مشی کذاری در نظام اداری مطرح می کند و پرورش خط مشی با استفاده از این نگرش را توضیح می دهد. مقاله در پایان با مبنا قرار دادن نگرش اقتضای استراتژیک خط مشی گذاری، مشکلات خط مشی گذاری مطلوب در نظام اداری را بیان می نماید. خط مشی، خط مشی گذاری مطلوب، تجزیه و تحلیل خط مشی، ارزیابی خط مشی، نگرش خط مشی گذاری، الگوی خط مشی گذاری، نگرش ا قتضای استراتژیک، نظام ا داری، پرورش خط مشی.
۴.

مدیریت حج زائران ایرانی

نویسنده:

کلید واژه ها: تعقلتعبدسازمانمناسکعباداتتکالیفمحدودیت هاحجزا ئرکاروانبعثه

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶۵ تعداد دانلود : ۲۹۷
یکی از بخش های مهم معارف اسلامی، عبادات است و بخشی از مدیریت اسلامی مربوط به مدیریت عبادات می باشد؟ زیرا عبادات هم مانند هر عمل دیگر انسان، نیاز به اداره و مدیریت دارد. توجه به عبادات و ادارهء آن ها، در واقع مدیریت "رشد وکمال " انسان و به بیانی "سرپرستی رشد" بشر است و این امر به خصوص در رابطه با عباراتی که جنبهء تعقلی آن ها قوی تر است، از ضرورت بیش تری برخوردا ر است. از جمله عبادات مهم که نقش فردی، اجتماعی و بین المللی در ابعاد مختلف دارد، "حج " است. اگر چه بسیاری از اعمال و ابعاد مربوط به حج "تعبدی " است و فرد مسلمان نسبت به آن ها باید تبعیت محض داشته باشد، ولی در مورد ابعاد دیگر حج، مثل مقدمات و نحوهء حضور و ادارهء مجموعهء زائران، تنها رهنمودهای کلی از طرف شارع بیان کردیده وکیفیت آن به عقل و تدبیر بشر واگذار شده است و رمز جاودانگی و بقای آن هم در همین توجه به شرایط و مقتضیات و تأثیر آن ها در مراسم برگزاری حج می باشد و طبیعی است که این ابعاد و جنبه های "تعقلی " حج، بدون اداره و مدیریت نمی تواند به صورت کارا و اثربخش محقق گردد. در این مقاله کیفیت مدیریت در امر حج زائران ایرانی به منزلهء مصداقی از عبادات بررسی شده است. در این راستا، ضمن اشاره به ابعاد حج و ترکیب آن ها در یک مدل چهار بعدی، به نقش مدیریت در فرایند تحقق این ابعاد پرداخته شده است.
۵.

بر رسی عواملی مؤثر بر د رخو است های تغییر رشته د انشجو یان د انشگاه تهران

کلید واژه ها: اشتغالعوامل فردیعلاقهانتخاب رشتهتغییر رشتهعوامل غیر فردیاستعدادد قتمشا ور تحصیلیروان شنا سی تحصیلیموقعیت و اعتبار اجتماعی (پرستیژ)

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴۴ تعداد دانلود : ۳۰۸
هدف این تحقیق بررسی و شناسایی عوامل مؤثر بر تغییر رشته دانشجویان دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی می باشد. برای این منظور، از طریق پرسش نامه و مصاحبه با 157 دانشجو (ازکل 165 نفر متقاضی) در سطح کلیه دانشکده های دانشگاه (به جز دانشکده دامپزشکی)، داده ها و اطلاعات مورد نیاز، در مورد انگیزه، میزان و نوع تغییر رشته جمع آوری شده که پس از تجزیه و تحلیل و تفسیر، نتایجی استخراج گردید. نتایج به دست آمده عمومأ مؤید این حقیقت است که تغییر رشته، به عنوان یک معضل جدی و مهم تحصیلی، دارای یک روند رو به رشد و معنی داری است و باید مورد توجه برنامه ریزان آموزشی دانشگاه قرار گرفته، تدابیر و راه کارهای مناسبی برای پیش گیری از آن اتخاذ شود.
۶.

مطالعهء روابط انسانی (با تأکید بر انگیزش) د رمرا کز آمو زشی

کلید واژه ها: رضایت شغلیانگیزشبهره وریعملکردپاداش

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸۳ تعداد دانلود : ۷۱۲
هر چه بر عمر مدیریت افزوده می شود توجه به عامل انسان به عنوان سرمایه فکری بیش تر مورد توجه سازمان ها و دولت مردان ترار میگیرد و با وجود تأکید برخی از استراتژی های افزایش بهره وری بر استفاده از تکنولوژی جدید و سرمایه، مدیران منابع انسانی می کوشند از طریق تغییر در روابط کارکنان به افزایش بهره وری دست یابند. اما به رغم اصرار مکاتب مدیریت، مدیران و دولت مردان بر اهمیت بخشیدن به نیروی کار، مشکلاتی در سازمان ها ظاهر می شود که می تواند بر بهره وری کارکنان اثرات منفی بگذارد و در نتیجه کارایی سازمان را کاهش دهد. تحقیق حاضر با مطالعه میدانی در زمینه روابط انسانی مبتنی بر انگیزش در مراکز آموزشی (به طور خاص، سازمان آموزش فنی و حرفه ای کوشیده است بخشی از این مشکلات را مورد توجه قرار داده و راه حل هایی برای آنها بیابد. از نتایج این تحقیق بر می آید که چنان چه سازمان های آموزشی بخواهند از سرمایه فکری خود استفاده بهینه نمایند باید روابط انسانی مبتنی بر انگیزش که رفع نیاز کارکنان از طریق پاداش و جبران خدمات میتوانددر آن تاثیر بسزایی داشته باشد) را بهبود بخشیده و زمینه رشد بهره وری را فراهم و از تعارض جلوگیری نمایداین مقاله در دو بخش تهیه گردیده که در بخش اول مطالعات نظری در مورد انگیزش و در بخش دوم فرایند تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است
۷.

ارزش تجهیزات امانتی در قرارداد های وارانتی

کلید واژه ها: خدمات پس از فروشسیاست حمایت از محصولات داخلیتجهیزات امانتیسیستم های صفقراردادهای سر ویستعمیر و نگه د ا ری وارا نتیسر ویس مشتریحمایت از محصول

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲۶ تعداد دانلود : ۳۵۸
کاهش دادن ریسک زمان از کار افتادگی محصولأت صنعتی، در بحث حمایت از تجهیزات صنعتی، تجاری و کالاهای خانگی بادوام، روز به روز در دنیای اقتصاد و تجارت و تولید اهمیت بیش تری پیدا می نماید. این کاهش ریسک هم در مورد تجهیزات فروخته شده و هم تجهیزات کرایه ای موضوعیت دارد. به طور سنتی، بهبود حمایت از محصولأت به معنای بهبود بخشیدن به فعالیت تشخیص عیب، تعمیر و در دسترس قرار دادن قطعات یدکی می باشد. این دیدگاه نسبت به فعالیت های حمایتی از محصولات، خدمات پس از فروش ((pss 1 و سرویس وارانتی در حال ضعیف شدن است. در بسیاری از موقعیت ها "تجهیزات امانتی " در کاهش زمان از کار افتادگی یا حذف آن به مراتب از نظر هزینه ها با صرفه تر است. این مقاله بر آن است مدلی جهت تعادل در تصمیمات مربوط به "تجهیزات امانتی " را توسعه دهد؟ از این رو خط مشی های "امانت جایگزین " 2 مورد بحث قرار گرفته و کاربرد این خط مش ها در سرویس وارانتی نشان داده شده است.
۸.

تحلیل مسیر (path analysis) و علت یابی در علم مدیریت

نویسنده:

کلید واژه ها: تحلیل مسیرمدل ساختاریعدم مدیریتمدل علی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۹۵۷ تعداد دانلود : ۶۴۹۶
روش تحلیل مسیر، تعمیمی از رگرسیون معمولی است که قادر است علاوه بر بیان آثار مستقیم، آثار غیرمستقیم و اثر کل هر یک از متغیرهای مستقل را برای متغیرهای وابسته نشان دهد و با بیان منطقی، روابط و همبستگی مشاهده شده بین آن ها را تفسیر کند. برای بررسی روابط علی بین متغیرها به صورتی منسجم کوشش های بسیاری در دهة اخیر صورت گرفته است. یکی از روش های نو در این زمینه "مدل معادلات ساختاری (staructural equation model) است. از این روش به عنوان مدل علی یاد شده است. از طریق این روش می توان قابل قبول بودن مدل های نظری را در جامعه های خاص با استفاده از داده های همبستگی غیرآزمایشی و آزمایشی آزمود. در این مقاله تلاش می شود طبق تعریف مدل معادلات ساختاری، شرایط ساختن الگوی روابط علی و استنتاج علی زیر مورد بحث و بررسی قرارگیرد: أ- بیان رسمی تئوری در قالب مدل ساختاری، 2- وجود منطق تئوریکی برای فرضیه های علی, 3- معین نمودن نظم علی؟ 4- مشخص نمودن جهت روابط علی؟ 5- نوشتن معادلات توابع بسته، 6- مشخص نمودن مرزهای مدل؟ 7- ثبات مدل ساختاری؟ 8- عملیاتی کردن متغیرها 9- تایید تجربی معادلات کارکردی10-پردازش مدل ساختاری با داده های تجربی در این مقاله چهار مورد کاربردی در زمینه مباحث مهندسی صنایع و علم مدیریت (management science) با استفاده از نرم افزارlisrel تحلیل مسیر می شود.
۹.

رفتار سیاسی و نقش آن در سازمان و مدیریت

نویسنده:

کلید واژه ها: قدرتتصمیم گیریرفتار سیاسیرضایت ذی نفع هاا ندازه گیری اثر بخشی سا زمان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷۴۱ تعداد دانلود : ۲۱۲۳
در مورد رفتار سیاسی در سازمان دیدگاه های متفاوتی وجود دارد. بعضی به بعد مثبت و مشروع آن توجه دارند و بعضی به بعد منفی و غیرمشروع آن. از دیدگاه مثبت و تئوری های مدیریت، رفتار سیاسی یک فرایند طبیعی در سازمان است که از طریق آن می توان تعارض ها و اختلاف های بین گروه ها و ذی نفع را بررسی و حل و فصل نمود و بر منافع و رضایت گروه های مختلف تأکید کرد. در این مقاله آورده شده است که رفتار سیاسی مطلوب می تواند به توسعه خردمندی سیاسی در فرایند تصمیم گیری، تغییر و تحول سازمان، افزایش رضایت شغلی، اندازه گیری اثربخشی سازمان، به کارگیری مدیریت مشارکتی و افزایش قدرت کارکنان مؤثر واقع گردد.
۱۰.

بازآفر ینی دولت مروری بر د یدگاه های موافقان و مخالفان

کلید واژه ها: مدیریت دولتیبازآفرینی دولتدولت کارآفرین

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی مدیریت
  2. حوزه‌های تخصصی مدیریت مدیریت دولتی سازماندهی و اصلاح تشکیلات و روشها
تعداد بازدید : ۱۰۰۲ تعداد دانلود : ۸۰۱
مدیریت دولتی در معرض یک انقلاب فکری است. ریشه این انقلاب فکری از مدیریت دولتی نوین 1 شروع شد و در بازآفرینی دولت 2 اوج گرفت و با مروری بر عملکرد ملی عملیاتی شد. این تغییرات نکری به عناوین متفاوتی خوانده می شود مانند: پارادایم فرابروکراسی 3 یا پارادایم دولت کارآفرین 4 و..؟ در این رهگذر و در مقالات علمی و مباحث دانشکاهی مخالفینی ظهور کردند و انتقاداتی به این تفکرات وارد ساختند و عدهء دیگری از نویسندگان به دفاع از آن ها پرداختند. هدف این مقاله معرفی رویکردهای نوین در مدیریت دولتی به خصوص با تأکید بر دولت کارآفرین و ارایه نظر مخالفین و موافقین این رویکردها هدف این مقاله معرفی رویکردهای نوین در مدیریت دولتی به خصوص با تأکید بر دولت کارآفرین و ارایه نظر مخالفین و موافقین این رویکردها می باشد. این نقد و بررسی تلاشی است تا هم درک و بینش ما را نسبت به این رویکردهای جدید کسترش دهد و هم موجب شود تا در الگوبرداری از این رویکردها توجه بیش تری به تنگناها و نارسایی های آن ها داشته باشیم.