علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی سال چهاردهم زمستان 1397 شماره 46

مقالات

۱.

تبیین ماهیت و ویژگی های ره نامه های نظامی

تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۱۱
ره نامه (دکترین) یکی از اصطلاحاتی است که بیشتر از آنچه درک گردد مورد استفاده قرار می گیرد. این واژه به دفعات در حوزه های مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، نظامی، اقتصادی و ... به کار گرفته شده است لیکن هنوز در مورد مفهوم دقیق و جامع و همچنین ویژگی هایی که یک ره نامه از آنها برخوردار است ابهاماتی وجود دارد؛ بنابراین با هدف ایجاد فرهنگ و ذهنیت مشترک و آشنایی فرماندهان، مدیران و تصمیم سازان حوزه نظامی با این مفهوم، در این مقاله سعی شده تا با استفاده از روش تحلیل توصیفی- کیفی و جمع آوری داده ها با روش کتابخانه ای و اینترنتی، ضمن تشریح چند نمونه از ره نامه های مطرح، خصوصیات این ره نامه ها از دیدگاه منابع داخلی و خارجی مورد بررسی و تلخیص قرار گرفته و در نهایت به عنوان نتیجه گیری، ماهیت یک ره نامه نظامی تبیین و خصوصیات آن برشماری گردد. نتیجه پژوهش، ره نامه نظامی را اصولی بنیادینی بیان می کند که در سطوح راهبردی، عملیاتی و راهکنشی، از طریق راهنمایی و ارائه راهکار، چگونگی عمل را برای تصمیم سازان و تصمیم گیران مشخص و معین نموده و فعالیت های نیروهای مسلح را به هنگام انجام وظایف و عملیات نظامی، جهت می دهد.
۲.

بررسی عوامل مؤثر بر بهینه سازی شایسته سالاری در انتصاب مدیران ستاد آجا

تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۱۱
شایسته سالاری پیش از آنکه مفهومی محدود به چارچوب سازمان باشد، دامنه وسیع داشته و ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، قانونی و ... را در بر می گیرد. از این رو عوامل بسیاری بر بهینه سازی شایسته سالاری در انتصاب مدیران تأثیرگذار می باشد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر بهینه سازی شایسته سالاری در انتصاب مدیران ستاد آجا با تأکید بر مشاغل سرتیپی به بالا مبتنی بر پژوهشی توصیفی- پیمایشی و با رویکرد آمیخته (کیفی- کمی) انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان شاغل در مشاغل سرتیپی به بالا در ستاد آجا می باشد. حجم نمونه در مرحله مصاحبه شامل 15 نفر و برای پرسشنامه با فرمول کوکران در جامعه محدود به 90 نفر محاسبه و نمونه گیری به روش طبقه ای تصادفی متناسب با حجم جامعه آماری انجام شده است. اندازه گیری داده ها برای تبیین چگونگی تأثیر عوامل درون و برون سازمانی بر بهینه سازی شایسته سالاری در انتصاب مدیران آجا با ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تبیین معناداری رابطه آنان با ابزار پرسشنامه 56 سوالی بوده است. نتایج پژوهش بیانگر تأثیر عوامل برون سازمانی (از قبیل؛ عوامل فرهنگی- اجتماعی، اقتصادی، سیاسی- قانونی) و عوامل درون سازمانی (از قبیل؛ نوع استراتژی، ساختار سازمانی، نظام مدیریت منابع انسانی، فرهنگ سازمانی) بر بهینه سازی شایسته سالاری در انتصاب مدیران ستاد آجا در مشاغل سرتیپی به بالا می باشد.
۳.

الگوی توسعه مدیریت دانش در سازمانهای دفاعی با رویکرد پویایی

تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۹
مدیریت دانش به منزله حوزه ای میان رشته ای، رویکرد جامعی برای ترسیم چشم انداز گسترده و همه جانبه سازمان است و بر ایجاد و به کارگیری دانش و در نهایت دستیابی به اثر بخشی سازمانی از طریق جذب، گزینش، سازماندهی و انتشار اطلاعات تمرکز دارد هدف از پژوهش حاضر دستیابی به الگوی توسعه مدیریت دانش در سازمان های دفاعی با رویکرد پویایی می باشد. این پژوهش از نظر شیوه گردآوری اطلاعات از نوع توصیفی–پیمایشی است. برای جمع آوری اطلاعات مربوط از روش کتابخانه ای - میدانی و به صورت پرسش نامهاستفاده شد. جامعه آماری، این پژوهش شامل تمامی پژوهشگران، اساتید و دانشگاهیان مرتبط با حوزه مدیریت دانش و سازمان های نظامی می باشد. به منظور بررسی روایی پرسش نامه از تحلیل عاملی تأییدی و به منظور بررسی فرضیات تحقیق از مدل سازی معادلات ساختاری روش الگویابی معادلات ساختاری (SEM) با کمک نرم افزار SmartPLS استفاده گردید. یافته ها نشان داد که بهبود و اصلاح دانش بر پویایی سازمان های دفاعی بیشترین تأثیر را دارد. همچنین اشتراک گذاری دانش بر پویایی سازمان های دفاعی کمترین تأثیر را داشته است. در نهایت پیشنهادها و راهکارهایی برای بهبود و ارتقای توسعه مدیریت دانش در صنایع دفاعی ارائه گردیده است.
۴.

تبیین ساختار مناسب سیستم آماد و پشتیبانی تیپ های واکنش سریع

تعداد بازدید : ۹
در این مقاله با استفاده از روش تحقیق توصیفی با رویکرد آمیخته، ساختار جدید آماد و پشتیبانی یگان های واکنش سریع در نزاجا مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل فرماندهان و مسئولین حوزه آماد و پشتیبانی در سطح نیروی زمینی، فرماندهان یگان ها و روسای رکن چهارم  یگان های مذکور به تعداد 300 نفر، و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 168 نفر تعیین گردیده است. یافته های تحقیق مشخص نمود سامانه فعلی اگرچه تاکنون جوابگوی نیازها بوده، اما متناسب با تغییرات و تهدیدات آینده لازم است از پویایی، تحرک و چالاکی بیشتری برخوردارگردد. چون گردان های مانوری یگان های واکنش سریع بصورت مجزا و خودکافی عمل می کنند، لذا نباید کاملا متکی به گردان پشتیبانی تیپ بوده و باید از نظر تعمیرات قادر باشند تعمیرات رده 2 را  انجام دهند. همچنین  بنه رزمی و صحرایی گردان های مانوری باید توانایی تدارکات یگان را در صورت قطع خطوط آمادی و تدارکاتی را داشته و بتوانند بصورت مجزا از تیپ اقدام نمایند.
۵.

بررسی میزان تاثیر گذاری اجرای طرح لبیک14 (طرح دارالشفای حضرت زهرا(س)) بر بهره وری نیروی انسانی پش م غرب نزاجا

نویسنده:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۱۰
مهم ترین عامل در بهبود بهره وری در هر سازمانی نیروی انسانی می باشد. به طوری که این عامل به یک عنصر مهم و اساسی در تبیین تفاوت های موجود در بهره وری و رشد آن در کشورهای مختلف شده است. سازمان نیروی زمینی ارتش یکی از سازمان های مهم و تأثیرگذار در حفاظت از تمامیت ارضی و کیان کشور بوده و هدف آن مانند بقیه سازمان ها، ایجاد بهره وری است. هدف پژوهش حاضر مشخص نمودن میزان تاثیر گذاری اجرای طرح لبیک14 (طرح دارالشفای حضرت زهرا(س) بر بهره وری نیروی انسانی پش م غرب نزاجا می باشد. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی بوده که جامعه آماری آن را تعداد 31 نفر از کارکنان دارای عائله تحت تکفل که مبتلا به بیماری صعب العلاج می باشند و در پش منطقه غرب نزاجا مشغول انجام وظیفه بوده و حداقل از یک نمونه از مزایای طرح حمایتی مذکور استفاده نموده اند. پرسشنامه ای که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته دارای16سوال می باشد که میزان تاثیر گذاری طرح یاد شده بر4بعد بهره وری (کارایی، اثربخشی، تعهد، همکاری و حل مسئله) را می سنجد. معیار اندازه گیری سوالات پرسشنامه حاضر مقیاس 5 گانه طیف لیکرت (خیلی کم، کم، متوسط، زیاد، خیلی زیاد) می باشد. در این پژوهش تجزیه و تحلیل داده ها، از طریق فن آماری آزمون t   تک نمونه ای (One) Sample T test و نرم افزار SPSS 22  انجام شده است. یافته های پژوهش نشان داد که از زمان اجرای طرح لبیک 14 و اعطای مزایای آن، ابعاد بهره وری (کارایی،اثربخشی، تعهد) نیروی انسانی در پش م غرب نزاجا بهبود یافته است.  
۶.

راه های کار پیشگیری از مصرف مواد مخدر توسط کارکنان پایور سازمان های نظامی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۱۰
در حال حاضر اعتیاد و استعمال مواد مخدر به عنوان یکی از جدی ترین چالش های اجتماعی کشورمان، زمینه ساز بروز بسیاری از آسیب ها و انحراف ها می باشد و کارکنان شاغل در سازمان های نظامی نیز به عنوان بخشی از جامعه، طبعاً در معرض گرایش به استعمال مواد مخدر قرار دارند. در این تحقیق با بررسی علل درون و برون سازمانی گرایش کارکنان پایور یکی از سازمان های نظامی به استعمال مواد مخدر راه های کار پیشگیرانه ارئه شده است. داده های این پژوهش در دو سطح کیفی و کمی تحلیل گردیده که در بخش تحلیل کیفی با استفاده از اسناد و مدارک و مصاحبه با 8 نفر از صاحب نظران سازمان مذکور، عوامل موثر در گرایش کارکنان به مصرف مواد مخدر تعیین و با توجه به نتایج حاصله، پرسشنامه تهیه  و بین 96 نفر از مسئولین فعال در بخش پیشگیری از جرائم سازمان توزیع گردید. برای تعیین میزان اهمیت عوامل از روش تحلیل آزمون فریدمن بر اساس بالاترین میانگین استفاده شده که بر اساس میانگین موزون به دست آمده از هر دسته سوالات، فرضیه های این تحقیق اثبات و مورد پذیرش واقع شد. در پایان با استفاده از نتایج تحقیق راه های کار پیشگیرانه از قبیل افزایش سطح آگاهی، آموزش مهارتهای زندگی و برقراری رابطه نزدیک و منطقی بین مسئولین با کارکنان تحت امر ارائه گردید.
۷.

اولویت بندی الزامات نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات تجسس و نجات دریایی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۱۰
اجرای موفق عملیات تجسس و نجات توسط یگان های نداجا مستلزم تجهیزات و الزامات خاصی در دو بعد سطحی و هوایی است که در هرکدام از این حوزه ها نیز شاخص هایی مطرح می باشد. مسئله ای که منجر به نگارش این تحقیق کاربردی گردید، فقدان بیان مدون در خصوص الزامات یگان های شناور سطحی و پروازی نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات تجسس و نجات است و هدف از اجرای آن که با روش توصیفی و رویکرد آمیخته انجام گردیده، احصاء و اولویت بندی الزامات نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات تجسس و نجات دریایی در دو بعد یگان های شناور سطحی و پروازی است. جامعه مورد مطالعه در این تحقیق نیروی دریایی راهبردی آجا بوده و جامعه آماری از بین افسران ارشد رسته عرشه که در مأموریت های خلیج عدن شرکت داشته اند انتخاب شده اند که با درنظر گرفتن ضریبی خاص تعداد آن ها 185 نفر تخمین زده شد و با استفاده از فرمول کوکران 125 نفر به عنوان نمونه آماری برگزیده شدند. دراین ارتباط با انجام فعالیت های میدانی و کتابخانه ای همچون مصاحبه با صاحب نظران، پرسش نامه، مطالعه اسناد و مدارک، فیش برداری اقدام به جمع آوری اطلاعات گردید و پس از جمع آوری، تلخیص و دسته بندی، اطلاعات موردنظر تجزیه و تحلیل و شاخص های احصاء شده در هر دو بعد، با محاسبه ضریب تغییرات آن ها اولویت بندی گردیدند. همین اساس داشتن درک پرواز در اولویت اول یگان های شناور سطحی و کادر پروازی آموزش دیده در اولویت اول یگان های پروازی قرار گرفت.